C/O Form E Là gì? Làm sao để hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt 0% khi nhập hàng Trung Quốc
Form E là gì?
Form E là Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O – Certificate of Origin) được cấp theo hiệp định thương mại tự do giữa ASEAN và Trung Quốc.
C/O Form E được cấp theo Hiệp định Khung về Hợp tác Kinh tế Toàn diện giữa Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (ACFTA).
Mục đích cốt lõi của Form E là giúp hàng hóa được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt (thường là 0%) khi nhập khẩu vào các nước thành viên ký kết hiệp định.
Cụ thể hơn, căn cứ vào từng loại hàng hóa và mã HS Code, mức thuế nhập khẩu sẽ được điều chỉnh theo quy định. Chứng nhận CO form E xác nhận xuất xứ sản phẩm có nguồn gốc từ Trung Quốc hay các nước ASEAN hay không và định mức giảm thuế.
Quy định về C/O form E mới nhất
Về quy định của CO form E có khá nhiều văn bản pháp luật. Dưới đây là một số văn bản pháp luật quan trọng và phổ biến nhất về quy định của CO form E.
- Thông tư 36 được Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành ngày 15/11/2010
- Thông tư 35 và thông tư 14 bổ sung tên Tổ chức được Bộ Công Thương ủy quyền cấp CO theo danh sách ban hành của thông tư 36
- Thông tư 21 sửa đổi bổ sung quy tắc cụ thể mặt hàng được ban hành trong Thông tư 36
- Công văn 12149 về hóa đơn bên thứ ba trong ACFTA được Bộ Công Thương ban hành ngày 14/12/2012
- Quyết định số 12/2007 về quy chế cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu E
- Thông tư 06 về thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa ưu đãi
- Quyết định 4286 về quy trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được ban hành ngày 31 tháng 12 năm 2015
Cơ sở pháp lý điều chỉnh
Để làm chủ được Form E, bạn cần nắm vững các văn bản quy phạm pháp luật sau:
- Thông tư 12/2019/TT-BCT: Quy định quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định ACFTA (thay thế Thông tư 36/2010/TT-BCT).
- Thông tư 31/2022/TT-BCT: Sửa đổi, bổ sung về quy tắc xuất xứ.
- Nghị định 153/2017/NĐ-CP: Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định ACFTA.
Quy trình xin cấp CO form E
Quy trình xin cấp CO form E kết hợp giữa online (trên hệ thống ecosys.gov.vn) và offline (tại sở công thương).
Bước 1: Đăng ký tài khoản doanh nghiệp. (Lưu ý bước này chỉ cần làm một lần, những lần sau bỏ qua)
Bước 2: Truy cập hệ thống rồi khai báo hồ sơ
Bước 3: Tải các file đính kèm như vận đơn, bảng kê hàm lượng, tờ khai hải quan, C.Inv
Bước 4: Thực hiện các thủ tục ký điện tử và tiến hành gửi hồ sơ online
Bước 5: Sau khi hồ sơ đã được kiểm duyệt thì kết xuất và in đơn xin CO đã cấp số và nộp cùng bộ hồ sơ
Bước 6: Duyệt hồ sơ giấy và cấp CO bản gốc, bản bằng giấy
Hồ sơ xin C/O mẫu E
Để xin CO mẫu E, các doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ sau đây:
- Đơn đề nghị cấp C/O đã được khai báo đầy đủ, hoàn chính và hợp lệ
- Mẫu C/O gồm một bản gốc và ba bản sao, tất cả đã được khai báo đầy đủ, hoàn chỉnh
- Tờ khai hải quan xuất khẩu đã thực hiện thủ tục hải quan (trong bản sao phải có chữ ký của người có thẩm quyền cùng với dấu “sao y bản chính”)
- 1 bản Commercial Invoice/ Packing list của doanh nghiệp
- Bảng giải trình quy trình sản xuất: giấy tờ này chỉ cần đối với doanh nghiệp lần đầu xin C/O hoặc mặt hàng lần đầu xin C/O
- 1 bản sao Bill of Lading (vận đơn) có dấu đỏ của doanh nghiệp và dấu “sao y bản chính”
- Ngoài ra, tổ chức cấp C/O còn có thể yêu cầu người đề nghi cấp C/O bổ sung thêm các giấy tờ, chứng từ liên quan khác như giấy phép xuất khẩu, hợp đồng mua bán, tờ khai hải quan nhập khẩu nguyên, phụ liệu, hóa đơn giá trị gia tăng mua bán nguyên phụ liệu trong nước, mẫu nguyên, phụ liệu hoặc là các sản phẩm xuất khẩu khác kèm với các chứng từ khác để chứng minh nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm xuất khẩu
- Các thương nhân sẽ ký điện tử mọi chứng từ và truyền tự động tới các Tổ chức cấp C/O trong trường hợp các doanh nghiệp tham gia eCOSys. Các tổ chức cấp C/O sẽ dựa vào các hồ sơ được doanh nghiệp cung cấp trên mạng để kiểm tra tính hợp lệ của thông tin và cấp C/O thương nhân khi đã nhận đầy đủ bộ hồ sơ bằng giấy.
Các tiêu chí xuất xứ quan trọng (Origin Criteria)
Đây là "linh hồn" của C/O. Nếu tích sai tiêu chí, C/O sẽ bị bác bỏ ngay lập tức.
Xuất xứ thuần túy (Wholly Obtained - WO)
Áp dụng cho các sản phẩm tự nhiên như nông sản, khoáng sản được khai thác hoặc nuôi trồng hoàn toàn tại một nước thành viên.
Hàm lượng giá trị khu vực (Regional Value Content - RVC)
Công thức tính:
$$RVC = \frac{\text{Giá FOB} - \text{Giá trị nguyên liệu không có xuất xứ}}{\text{Giá FOB}} \times 100\%$$
- Yêu cầu: RVC thường phải $\geq 40\%$.
Quy tắc cụ thể mặt hàng (Product Specific Rules - PSR)
Bao gồm các tiêu chí như:
- CTC (Change in Tariff Classification): Chuyển đổi mã số thuế (thường ở cấp 4 số hoặc 6 số).
- Công đoạn gia công chế biến cụ thể.
Hướng dẫn chi tiết cách kiểm tra 13 ô trên C/O Form E
Một chuyên gia cần soi xét kỹ từng ô (Box) để tránh lỗi bác bỏ C/O (C/O discrepancy).
| Ô số | Nội dung | Lưu ý quan trọng |
|---|---|---|
| Box 1 | Thông tin người xuất khẩu | Phải khớp với Invoice. Nếu qua bên thứ 3, xử lý theo hướng "Third Party Invoicing". |
| Box 2 | Thông tin người nhập khẩu | Phải là đơn vị nhập khẩu trên tờ khai hải quan Việt Nam. |
| Box 3 | Phương thức vận tải | Tên tàu, số chuyến, cảng đi, cảng đến. Phải khớp với Vận đơn (Bill of Lading). |
| Box 7 | Mô tả hàng hóa | Bao gồm số lượng, trọng lượng, mã HS (ít nhất 6 số), ký mã hiệu bao bì. |
| Box 8 | Tiêu chí xuất xứ | Điền WO, RVC 40%, PSR... tùy theo bản chất hàng. Đây là một nội dung rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới tính hợp lệ của chứng từ. Nếu hàng lượng xuất từ Trung Quốc dưới 40% thì coi như hàng hóa đó không có xuất xứ |
| Box 9 | Trọng lượng/Số lượng & Trị giá FOB | Trị giá FOB chỉ bắt buộc điền khi dùng tiêu chí RVC. Là trọng lượng toàn bộ (hoặc lượng khác) và giá trị của FOB. Lưu ý: Giá trị ô số 9 là giá trị của FOB, nếu như trên hóa đơn ghi giá trị theo CIF hay Exwork thì không được lấy vào ô này mà phải điều chỉnh. |
| Box 10 | Số và ngày hóa đơn | Phải khớp với Commercial Invoice. |
| Box 11 | Xác nhận của nhà xuất khẩu | Ký tên, đóng dấu và ghi ngày tháng. |
| Box 12 | Xác nhận của cơ quan cấp | Dấu của Hải quan/Bộ Thương mại nước xuất khẩu. Đối với hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc thì chữ ký phải được đối chiếu với cơ sở dữ liệu của hải quan. |
| Box 13 | Các đánh dấu đặc biệt | Issued Retroactively (Cấp sau), Exhibition, Movement Confirmation, hoặc Third Party Invoicing.
|
Hai loại hình phổ biến của CO form E là gì?
CO form E trực tiếp
CO form E trực tiếp được cung cấp khi doanh nghiệp mua và nhập hàng từ nhà xuất khẩu tại Trung Quốc. Đơn vị bán hàng hóa này gửi CO form E trực tiếp bao gồm các thông tin đồng nhất về Hóa đơn (Commercial Invoice), Vận đơn (Bill of Lading), Packing List.
CO form E ba bên
Đối với trường hợp hóa đơn của CO form E được bên thứ 3 phát hành. Doanh nghiệp được cung cấp loại CO form E này khi hàng hóa có địa điểm gửi đi từ Trung Quốc nhưng đơn vị bán hàng ký kết hợp đồng giao dịch ở nước ngoài, không nằm tại Trung Quốc.
Vì vậy, CO form E 3 bên có tính chất phức tạp hơn với những thông tin cần được rà soát chặt chẽ. Nếu thông tin sai, CO form E này sẽ bị hủy bỏ và được tính là CO form E ủy quyền.
Những lưu ý cần kiểm tra trong bản CO form E 3 bên:
- Exporter/Shipper: Tên doanh nghiệp trên vận đơn (Bill of lading) ở Trung Quốc
- Importer/Consignee: Tên doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa
- Description of goods: Tên tổ chức phát hành hóa đơn và tên quốc gia có đặt trụ sở hoạt động của tổ chức đó
- Invoice: số hóa đơn và ngày lập hóa đơn cần ghi cụ thể (phải khớp với thông tin trong Invoice)
- Tại ô số 13 cuối đơn CO form E, cần đánh dấu vào dòng ‘Third Party Invoicing’
Khi nhập hàng từ Trung Quốc cần chứng nhận CO form E
Cần lưu ý những lỗi sai có thể mắc phải khi làm CO form E 3 bên
- Nhà xuất hàng không đủ điều kiện để làm thủ tục ủy quyền bên thứ 3 cung cấp chứng nhận CO form E
- Tại Trung Quốc, một số đơn vị sản xuất tự phát không đăng ký kinh doanh nên không có khả năng xin CO form E. Những xưởng sản xuất này cần ủy quyền cho một bên thứ 3 (thường là công ty dịch vụ) đứng tên để xin CO form E và thực hiện những thủ tục xuất khẩu cần thiết. Tuy nhiên, đơn vị được ủy quyền xin CO form E phải đứng tên trên chính đơn này. CO form E có tính chất ủy quyền này sẽ được coi là bất hợp lệ khi hàng về đến Việt Nam
- Sai sót về thông tin xảy ra khi: số liệu giá trị hàng hóa, số Invoice, ngày lập đơn, thời gian tàu chạy,... trên CO form E không giống số liệu ở các chứng từ. Để tránh sai sót đáng tiếc như vậy, doanh nghiệp cần đối chiếu kỹ lưỡng và kiểm tra nhiều lần để kịp thời chỉnh sửa.
Một số mẫu CO form E cần biết
Làm thế nào để tra cứu thông tin CO form E?
Hiện nay, doanh nghiệp hoàn toàn có thể tra cứu thông tin của chứng từ CO form E thông qua website của Hội đồng Xúc tiến Thương mại Quốc tế Trung Quốc (China Council For The Promotion of International Trade - CCPIT). Các bước tra cứu như sau:
Bước 1: Truy cập website CCPIT tại đây
Bước 2: Điền thông tin tại các ô sau:
- 申请号 (CO form E Certificate No): Tại mục này điền số Certificate
- 印刷号 (CO form E Serial No): Điền 11 con số cuối tại dòng Serial No
- (验证码 (Security Code): Điền mã bảo mật verification code
Bước 3: Click vào nút search, website trả về kết quả có nội dung gồm
- Exporter
- Invoice No
- Country
- H.S Code
- Authorized by
- Issue date
Những sai sót thường gặp về CO mẫu E
- Trong trường hợp ngày cấp CO quá 3 ngày sau khi tàu chạy, nhưng thiếu dấu tích “Issued Retroactively”
- CO form E ủy quyền: Một số nhà cung cấp ở Trung Quốc không có chức năng xin CO, nên phải ủy quyền cho bên thứ ba. Theo như Trung Quốc quy định thì người được ủy quyền phải đứng tên trên CO, chứ không bắt buộc là người cung cấp. Tuy nhiên khi về đến Việt Nam thì mẫu này không hợp lệ.
- Một vấn đề khác cũng thường gặp nữa đó là số liệu CO không khớp với các giấy tờ khác.
Giải pháp xử lý C/O form E khi hóa đơn bên thứ ba xuất hiện chữ Manufacturer or O/B ở ô số 7
Ngày nay các công ty Việt Nam giao dịch mua bán với đối tác Trung quốc thường gặp phải giấy chứng nhận xuất xứ ưu đãi thuế quan (C/O form E) hóa đơn bên thứ 3 với nội dung:
- Ô số 1: Exporter: Công ty China (không phải công ty bán hàng cho Cty VN)
- Ô số 2: Consignee: Công ty Việt nam
- Ô số 7: xuất hiện chữ: Manufacturer (nhà sản xuất) china or O/B = on behalf of cty china
- Ô số 10: invoice No. của nhà sản xuất (Manufacturer – china)
- Ô số 13: tick vào third party invoicing
Và chứng từ kèm theo lô hàng:
- Commercial invoice: do nhà sản xuất – china phát hành
- Packing list: do nhà sản xuất – china phát hành
- Bill of lading ( vận tải đơn): shipper là nhà sản xuất hoặc công ty Trung Quốc
- Sales contract (hợp đồng thương mại): người bán: nhà sản xuất, người mua: công ty Việt
Giải pháp xử lý C/O form E
Khi công ty Việt nam làm thủ tục nhập khẩu xuất trình C/O form E như trên thì bị Hải quan Việt nam bác, vì họ cho rằng đây là C/O ủy quyền và căn cứ vào phụ lục 4 thông tư 36/2010/TT-BCT ngày 15/10/2010 qui định về khai báo nội dung form E như sau:
Ô số 1: ghi tên giao dịch của người xuất khẩu, địa chỉ và tên quốc gia của xuất khẩu - chứ người ta không đề cập đến tên người được ủy quyền ở ô số 1
Vì vậy để xử lý vần đề này, chúng ta cần phải đàm phán với đối tác Trung quốc xử lý như sau:
C/O form E để tên cty china và công ty việt nam (gọi là C/O 2 bên), bỏ tên ông nhà sản xuất
Các chứng từ như: sales contract, commercial invoice, packing list, bill of lading (swift bill) đều đứng tên công ty china
Để thỏa mãn việc thanh toán cho nhà máy sản xuất – china (true seller) thì chúng ta chỉ cần điều chỉnh trong hợp đồng thương mại tại điều khoản thanh toán (term of payment):
- Seller: công ty china
- Buyer: công ty việt nam
- Beneficiary: tên Nhà máy sản xuất (manufacturer) - china
Trên đây là tất cả các thông tin về C/O form E mà chúng tôi muốn cung cấp đến bạn. Cảm ơn các bạn đã chú ý theo dõi bài viết và hy vọng bài viết có ích cho công việc của các bạn.
